της Βιργινίας Τσάδαρη (Ειδική Παιδαγωγός)
Κατά τη νηπιακή, την παιδική και την εφηβική ηλικία ενός ατόμου είναι πιθανό, να παρατηρηθούν ποικίλες αναπτυξιακές διαταραχές. Κάποιες από αυτές έχουν εντοπισμένο χαρακτήρα, ενώ κάποιες άλλες, παρουσιάζουν ταυτόχρονα, ελλείμματα σε ποικίλα πεδία.
Ο Αυτισμός αποτελεί μια από αυτές. Ορίζεται ωςμια σοβαρή νευρο-αναπτυξιακή διαταραχή που- αν και στο παρελθόν γινόταν λόγος μόνο για Νηπιακό Αυτισμό- είναι πλέον αποδεκτό πως διαρκεί για ολόκληρη τη ζωή του ατόμου. Δεν είναι ψυχιατρική νόσος, αλλά εντάσσεται στην κατηγορία των Διάχυτων Αναπτυξιακών Διαταραχών, διαταραχές που εμφανίζουν ελλείμματα σε ποικίλους τομείς της ανάπτυξης του ανθρώπου.
Οι παράγοντες που θεωρούνται υπεύθυνοι για την εμφάνιση του Αυτισμού κατά τη γένηση ενός παιδιού, εντοπίζονται σε πολλούς βιολογικούς παράγοντες. Παράγοντες οι οποίοι συνδράμουν εγκεφαλικά και προκαλούν νευρολογικά προβλήματα στον εγκέφαλο, αλλά και γονιδιακές μεταβολικές διαταραχές. Με άλλα λόγια, πιστεύεται πως το σύνδρομο είναι βιολογικά καθορισμένο.
Τα βασικά χαρακτηριστικά της αυτιστικής συμπεριφοράς, είναι η μόνωση, ή αλλιώς η «μοναχικότητα», οι διαταραχές στη γλώσσα και την ομιλία και η επαναληπτική, στερεοτυπική, άκαμπτη λειτουργικότητα. Πιο συγκεκριμένα, τα κοινά χαρακτηριστικά των παιδιών με Αυτισμό είναι η κοινωνική απομόνωση, η εμμονή για διατήρηση της ομοιότητας, η άτυπη γλώσσα και το έλλειμμα χιούμορ και φαντασίας.Επιπλέον, τα ξαφνικά ξεσπάσματα συμπεριφοράς, η πιθανή νοητική υστέρηση, αλλά και οι σπάνιες μεμονωμένες ειδικές ικανότητες που διαθέτουν.
Παρότι η επισήμανση μπορεί να γίνει από υποψιασμένους και κλινικά έμπειρους γονείς και παιδιάτρους κατά την περίοδο της πρώιμης νηπιακής ηλικίας, η ασφαλής διάγνωση του Αυτισμού δεν μπορεί να επιτευχθεί πριν την ηλικία των 2,5-3 ετών. Κι αυτό γιατί στη συγκεκριμένη ηλικία, είναι πλέον εφικτό να εξετασθούν, επαρκώς, όλα τα στάδια/πεδία ανάπτυξης του παιδιού από ψυχοκινητική, κοινωνική και γλωσσική σκοπιά.
Η θεραπευτική παρέμβαση ενός παιδιού με Αυτισμό, είναι έργο μιας διεπιστημονικής ομάδας, η οποία απαρτίζεται από επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων. Μια τέτοιου είδους συλλογική προσπάθεια, απαιτεί τη συνεργασία μεταξύ παιδοψυχίατρου, ψυχολόγου, παιδίατρου, ειδικού παιδαγωγού και κοινωνικού λειτουργού. Εκτός από το σχεδιασμό κατάλληλου εξατομικευμένου προγράμματος, απαραίτητη είναι η συμβολή και επιμονή του γονέα για παρατήρηση της εξέλιξης της συμπεριφοράς…
Ας μην ξεχνάμε πως ο Αυτισμός δεν είναι επιλογή, αλλά μια διαφορετική κατάσταση. Πολλές φορές, ο κόσμος μας μοιάζει να είναι ένα παζλ, με διαφορετικές οπτικές του ίδιου νομίσματος. Ας προσπαθήσουμε να ενώσουμε τα κομμάτια του, για να δούμε την ομορφιά του…
